Czy jednorazówka może się zapalić? Ryzyko i jak go uniknąć

Czy jednorazówka może się zapalić?

Czy jednorazówka może się zapalić? Tak, jest to możliwe przy uszkodzeniu, zwarciu albo w upale. Źródłem problemu prawie zawsze jest akumulator litowo-jonowy w środku. Sprawne, nieuszkodzone urządzenie z legalnego źródła, używane zgodnie z instrukcją, wiąże się z niskim ryzykiem, ale nie z zerowym.

Ryzyko rośnie, gdy bateria jest uszkodzona, dochodzi do zwarcia, urządzenie się przegrzewa, jest źle ładowane albo pochodzi z niepewnego źródła (podróbka, wada fabryczna). Uszkodzone albo przegrzane ogniwo może wejść w niekontrolowany wzrost temperatury, czyli w ucieczkę termiczną (ang. thermal runaway). Ogniwo nagrzewa się wtedy samo, coraz bardziej, i może puchnąć, syczeć, dymić, a w skrajnym przypadku się zapalić.

Przy zakupie wybieraj urządzenia z legalnego źródła, w nieuszkodzonym opakowaniu, i nie bierz sztuk z widocznymi uszkodzeniami. Taki wybór nie sprowadza ryzyka do zera, ale odcina podróbki i wadliwe egzemplarze jeszcze przed pierwszym użyciem.

Kiedy jednorazówka może się przegrzać lub zapalić?

Przegrzanie albo zapłon wynika z uszkodzenia, zwarcia albo złych warunków, a nie ze zwykłego zaciągania się sprawnym sprzętem. Najczęściej chodzi o sytuacje opisane poniżej.

Uszkodzenie mechaniczne. Upadek, zgniecenie albo przebicie obudowy naruszają ogniwo lub jego izolację. Zdarza się to przy siadaniu z urządzeniem w tylnej kieszeni albo przy przytrzaśnięciu drzwiami. Odkształcona obudowa oznacza, że urządzenie nie jest już sprawne.

Zwarcie. Może powstać, gdy port USB-C zetknie się z metalowymi drobiazgami w kieszeni, takimi jak klucze czy monety. Zanim podłączysz takie urządzenie do ładowarki, sprawdź, co zrobić przy zwarciu w e-papierosie.

Ładowanie niesprawnej sztuki. Ryzykowne jest podłączanie urządzenia już uszkodzonego, spuchniętego albo zawilgoconego, zwłaszcza uszkodzonym kablem lub niesprawdzoną ładowarką.

Ciepło z otoczenia i podróbki. Wysoka temperatura otoczenia prowadzi do przegrzania, jeszcze zanim ktokolwiek się zaciągnie. W podróbce z niepewnego źródła nie wiadomo z kolei, jakie ogniwo i jakie zabezpieczenia są w środku.

Ładowanie i upał – czego unikać?

Ładuj tylko modele z gniazdem USB-C i zawsze pod nadzorem, a urządzenia nie zostawiaj tam, gdzie otoczenie samo mocno się nagrzewa. Wiele jednorazówek w ogóle nie ma ładowania – przy nich liczy się przede wszystkim temperatura.

Do ładowania używaj sprawnego kabla oraz zwykłej, sprawdzonej ładowarki USB albo portu komputera. Kładź urządzenie na twardej, niepalnej powierzchni, a nie na łóżku, kanapie ani pod poduszką. Nie zostawiaj ładującego się urządzenia bez nadzoru ani na noc i odłącz je, gdy robi się gorące. Osobny poradnik opisuje zasady bezpiecznego ładowania i dbania o baterię, więc tutaj zostaje praktyka przy samej jednorazówce.

Dotyczy to zwłaszcza takich urządzeń jak jednorazówki o największej deklarowanej liczbie zaciągnięć, bo zwykle mają gniazdo do ładowania i używa się ich przez dłuższy czas.

Przy upale nie zostawiaj urządzenia w zamkniętym aucie, na desce rozdzielczej, na parapecie w słońcu ani przy grzejniku. To samo dotyczy zapasu, nie tylko sztuki noszonej przy sobie – o tym, jak przechowywać zapas jednorazówek, jest osobny tekst.

Jak poznać, że urządzenie się przegrzewa?

Przegrzewanie poznasz po tym, że jednorazówka jest wyraźnie ciepła albo gorąca, choć nikt z niej nie korzysta. Dochodzą do tego zmiany obudowy, dźwięk, zapach albo dym. Jeden taki sygnał wystarczy, by uznać sztukę za niesprawną.

• Urządzenie wyraźnie ciepłe lub gorące, gdy go nie używasz.
• Puchnięcie, wybrzuszenie lub pęknięcie obudowy.
• Syczenie albo trzaski.
• Zapach przypalonego plastiku albo zapach chemiczny.
• Wydobywający się dym.
• Przebarwienia przy porcie.
• Ciepły wyciek liquidu.

Co zrobić, gdy jednorazówka się nagrzewa lub dymi?

Gdy jednorazówka się nagrzewa albo dymi, przerwij używanie i oddziel ją od ciała oraz od rzeczy łatwopalnych. Dalsze kroki zależą od tego, czy widać ogień, który się rozprzestrzenia.

1. Przestań używać urządzenia i nie zaciągaj się.
2. Jeśli się ładuje i da się to zrobić bezpiecznie, odłącz je od prądu, wyciągając wtyczkę ładowarki z gniazdka.
3. Odłóż urządzenie na niepalną powierzchnię, na przykład na płytki, beton albo metalową tacę, z dala od rzeczy łatwopalnych.
4. Nie zamykaj go w dłoni, w kieszeni ani w szufladzie.
5. Nie przebijaj obudowy, nie rozkręcaj urządzenia i nie próbuj schłodzić go w lodówce.
6. Przewietrz pomieszczenie i nie wdychaj dymu.
7. Jeśli pojawi się ogień, który się rozprzestrzenia, odsuń się, zadbaj o bezpieczeństwo domowników, zadzwoń pod numer alarmowy i wezwij straż pożarną.

Po takim incydencie urządzenia nie używaj ani nie ładuj ponownie. Oddaj je jako elektroodpad.

Podróż samolotem i wyrzucanie zużytej jednorazówki

W samolocie jednorazówkę przewozisz w bagażu podręcznym albo przy sobie, a nie w bagażu rejestrowanym, i nie ładujesz jej w trakcie lotu.

Tak wynika ze wskazówek EASA dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych. EASA zaznacza też, że urządzeń z uszkodzoną baterią, które mogą się niebezpiecznie nagrzewać, lepiej w ogóle nie zabierać w podróż.

Po zużyciu nie wrzucaj jednorazówki do zwykłych śmieci: bateria zgnieciona w śmieciarce albo w sortowni może się zapalić. Oddaj ją do punktu zbiórki zużytych baterii lub elektroodpadów, nawet gdy obudowa jest cała, a liquid się skończył.

FAQ

Czy jednorazówka może się zapalić w kieszeni, gdy nikt się nie zaciąga?

Może się nagrzać, jeśli grzałka włączy się sama. Czujnik zaciągnięcia zalany liquidem albo zablokowany przycisk może uruchamiać grzałkę bez zaciągania się, a urządzenie robi się wtedy ciepłe w kieszeni albo w torbie. Taką sztukę od razu wyjmij i odłóż na niepalną powierzchnię.

Czy wyciek liquidu przy porcie może skończyć się zwarciem?

Tak. Wilgoć i wyciekły liquid przy porcie USB-C mogą doprowadzić do zwarcia, nawet gdy obok nie ma metalowych drobiazgów. Dotyczy to modeli z gniazdem – zalanego portu nie podłączaj do ładowarki.